Zaczynamy szukać wymarzoną pracę
Jesteś jedną z tych osób, które poszukują właśnie pracę? Zatrudnienie w dużej czy malej firmie obecnie poszukuje każdy bezrobotny, kto nie chce zakładać własnej działalności gospodarczej. Pracę można szukać na kilka sposobów – od rozpowiadania znajomym o swoim problemie braku pracy, poprzez spacer do Urzędu Pracy, przez agencje pracy i biura pośrednictwa, które za nas szukają, aż do samodzielnego przeszukiwania internetu w celu poszukiwania ofert na stronach firmowych lub portalach pracy.
W obowiązujących przepisach nie znajdujemy wskazówki, jak należy rozumieć wyraz ?praca” występujący w zwrotach ?prawo pracy”, ?Kodeks pracy”. Z całą pewnością przedmiotem zainteresowań prawa pracy nie stanowi praca w ogóle, pojmowana jako ?wszelki splot czynów, mających charakter pokonywania trudności dla uczynienia zadość czyimś potrzebom istotnym” (T. Kotarbiński). W tak szeroki zakres wchodzi bowiem również działanie nie podlegające w ogóle reglamentacji prawnej bądź też normowane prawem tylko pośrednio, nie ze względu na samo świadczenie pracy. Również daremne okazują się usiłowania sprecyzowania tego pojęcia na gruncie języka potocznego, ponieważ wyrazy potocznie używane (w tym również ?praca”) odznaczają się nieokreślonością i wieloznacznością. Dlatego, chcąc określić możliwie najściślej znaczenie tego wyrazu dla praktyki stosowania prawa, trzeba nawiązać do ustaleń, jakie w sposób konwencjonalny, umowny przyjęte zostały w nauce prawa.
Z punktu widzenia teorii prawa pracy na prawne pojęcie pracy składają się następujące elementy:
1) zakres tego pojęcia wypełnia wyłącznie działalność ludzka – tylko praca człowieka jako osoby fizycznej stanowi przedmiot regulacji norm prawnych zaliczanych do prawa pracy,
2) termin ?praca” rozumiany jest czynnościowo a nie rzeczowo; nie chodzi o pracę w znaczeniu pewnego wytworu, dzieła (w tym sensie mówimy np. o pracy magisterskiej czy dyplomowej), lecz o działalność mieszczącą się w pojęciu czynności ludzkich, np. obsługa komputera, wykonywanie czynności biurowych itd.,
3) prawne pojęcie pracy nie może być utożsamiane z pracą w znaczeniu ekonomicznym, gdyż ekonomiści definiują pracę jako każdy wysiłek fizyczny lub umysłowy prowadzący do określonego celu ekonomicznego. Dlatego praca w sensie prawnym mieści się w szerszym pojęciu pracy w znaczeniu socjologicznym, czynności stwarzającej dla zbiorowości ludzkiej pewne wartości mające doniosłość gospodarczą bądź niematerialną (pracą w tym znaczeniu będzie też działalność aktora, muzyka, dziennikarza czy nauczyciela itd.),
4) regulacją prawa pracy objęta jest działalność podejmowana w celach zarobkowych. Określenie to eliminuje wszelkie formy pracy podejmowanej samorzutnie, w celu spełnienia rozmaicie pojętych obowiązków moralnych wobec innych osób czy też wobec całego społeczeństwa. Może to być zarówno praca indywidualna, przybierająca postać osobistej przysługi czy pomocy, jak i praca zespołowa polegająca na uczestniczeniu w różnego rodzaju akcjach czy czynach społecznych. W zakres prawnego pojęcia pracy nie wchodzi również twórczość artystyczna uprawiana tylko dla przyjemności czy sport amatorski,
5) z punktu widzenia prawa pracy interesuje nas tylko praca, która jest wykonywana w warunkach tzw. podporządkowania, tzn. świadczona pod kierownictwem i na rzecz innego podmiotu organizującego proces pracy, zwanego pracodawcą. Owe uprawnienia kierownicze (dyrektywne) pracodawcy obejmują wszystko, co służy spożytkowaniu siły roboczej i potencji umysłowej pracownika, stawianych w ramach umowy i przepisów do jego dyspozycji. Uprawnienia te mogą być realizowane w różnej formie, a ich przejawem mogą być nakazy, zakazy czy wskazówki przekazywane na bieżąco pracownikowi w procesie pracy, oraz zarządzenia czy instrukcje – ustne lub pisemne – adresowane do pracowników. Niezależnie jednak od formy i adresata każda taka decyzja pracodawcy jest w stosunku do pojedynczego pracownika wiążącym go poleceniem, oczywiście pod warunkiem niesprzeczności z przepisami prawa lub umowy o pracę, jak to stanowi art. 100 § 1 k.p.
Przepisy prawa pracy nie obejmują swą regulacją pracy świadczonej osobiście na własny rachunek. Normy tego prawa nie odnoszą się więc do osób pracujących we własnych przedsiębiorstwach, warsztatach, sklepach i gospodarstwach (rolników indywidualnych).
Poza zakresem prawa pracy pozostaje również praca wykonywana pod rygorami prawa, jeśli obowiązek jej pełnienia nie został dobrowolnie przyjęty, lecz narzucony w sposób władczy, tzw. praca jednostronnie wyznaczona (określenie to wpro-wadził M. Święcicki). Taka sytuacja występuje w wojsku czy też w związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności.
Przepisy omawianej gałęzi prawa nie odnoszą się również do pracy świadczonej w ramach umów cywilnych, jak umowa o dzieło, umowa zlecenia czy umowa agencyjna. Wszystkie te rodzaje pracy nie mają bowiem charakteru pracy podporządkowanej i wynikają z innych stosunków niż stosunek pracy. Nie oznacza to jednak, że wszystkie te rodzaje prac pozostają całkowicie poza sferą oddziaływania przepisów prawa pracy. Niektóre przepisy tego prawa mają bowiem zastosowanie również do części prac świadczonych poza prawnym stosunkiem pracy. Tak więc przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązują uczniów i studentów pobierających naukę, żołnierzy zatrudnionych w warsztatach wojskowych, osoby wykonujące czyny społeczne, pracujących więźniów oraz niektóre inne osoby, które nie pozostają w prawnym stosunku pracy. Z drugiej strony w świetle powyższych uwag nie ulega wątpliwości, że prawo pracy nie jest prawem regulującym wszelką działalność ludzką zwaną pracą.
Jeśli chcesz mieć wszelkie uprawnienia pracownicze, musisz pracować na podstawie: umowy o pracę (powołania, z mianowania lub wyboru) czyli być pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy.